Elma Kokusuyla Katledilen Bir Halk: Halepçe Katliamı

Halepçe Katliamı, faşist Baas rejiminin başında bulunan Saddam Hüseyin’in Kürtlere karşı düzenlettiği El-Enfal Harekatı adlı soykırımın bir parçası olarak tarihin utanç sayfalarına geçmiştir.

16 Mart 1988 tarihinde biyolojik ve kimyasal silahlarla gerçekleştirilen katliam sonucu, 5 bin kişi yaşamını yitirmiş 10 bin insan ise yaralanmıştır. Irak Yüksek Ceza Mahkemesi tarafından 1 Mart 2010 tarihinde soykırım eylemi olarak tanımlanan Halepçe Katliamı, birçok ülkede insanlığa karşı işlenmiş suç olarak tanımlanmıştır.

Halepçe Katliamı veya Halepçe’ye zehirli gaz saldırısı, İran-Irak Savaşı esnasında Saddam Hüseyin’in, 1986-1988’de Irak’ta yaşayan Kürtlere karşı düzenlettiği El-Enfal Harekâtı adlı isyanı bastırma operasyonunun bir parçasıdır.

Halepçe katliamı, 34 yıl önce bugün meydana geldi. O gün, kentte çıkan isyanı bastırmak için zehirli gaz saldırısı yapıldı. Bu olay sonucu çok sayıda kişi yaşamını yitirdi.

HALEPÇE KATLİAMI NE ZAMAN OLDU?

Saddam Hüseyin, İran ordusunun ilerleyişini durdurmak amacıyla Irak Ordusunun Kuzey Cephesi Komutanı olan Korgeneral Ali Hasan al-Majid al-Tikriti’ye zehirli gaz bombaları kullanması talimatını verdi. Olay 16 Mart 1988 yılında meydana geldi. Zehirli gaz bombalarını taşıyan sekiz MiG-23 uçağından Halepçe kasabasına bombardıman düzenlendi.

16 Mart 1988 tarihinde çoğu kadın ve çocuklardan oluşan en az 5 bin kişi, Irak’ın devrik diktatörü Saddam Hüseyin’in emriyle Halepçe’ye savaş uçakları ile düzenlenen bombardımanda kullanılan kimyasal silahlarla yaşamını yitirdi.

Tarihe “Halepçe Katliamı” olarak geçen bu insanlık dışı saldırı, Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin Kürt halkına karşı 1986-1989 yılları arasında sistematik olarak sürdürdüğü Enfal Soykırımı’nın en acı ve en son etabıydı.

12 Mart 1986’da başlayıp, 7 Haziran 1989’da sona eren Enfal Soykırımı sürecinde 182 bin Kürt katledildi, 4500 köy ve 30 ilçe yerle bir edildi, camiler, kiliseler, ibadethaneler yıkıldı.

5 saat boyunca zehirli gaz bombaları yağdırıldı

Irak Hava Kuvvetleri, kente atılacak olan kimyasal silahın etkili olabilmesi için önce evleri konvansiyonel silahlarla bombalayarak camların kırılmasını sağladı ardından kimyasal bombaları devreye soktu.

16 Mart 1988 sabahında ise, Irak Hava Kuvvetleri’ne ait 8 adet MiG-23 uçağı 40 bin nüfuslu Halepçe’ye 5 saat boyunca zehirli gaz bombaları yağdırdı.

İkinci saldırı başladığında ortaya kesif bir koku yayıldı. O anlara şahit olanlar, kente düşen bombaların içindeki “elma kokulu” gazların birkaç dakika içerisinde tüm kente yayılmaya başladığını söylüyor.

Bombardımanda kullanılan hardal, sarin ve VX gibi gazların kokusunu genizlerinde hisseden Halepçe’deki canlılar birer birer toprağa düştü.

Enfal Ne Demektir

Operasyonun adı “Enfal Harekâtı”ydı: Enfal, Arapça’da “savaş ganimetleri” anlamına gelir. Bu harekât, Kürt halkına ve onların köyleri, tarımı, altyapısı, yolları vs. dâhil yaşam alanlarına yönelik bir dizi sistematik saldırıyla gerçekleştirilen soykırım harekâtıdır.